Simon van Cyrene, kruisdragen – Lukas 23

2/maart/2026

Bijzondere Diensten: Lijdenstijd

Bijbelboeken: Lukas

Preek over: Simon van Cyrene
Lukas 23:26: En als zij Hem wegleidden, namen zij een Simon van Cyrene, komende van de akker, en legden hem het kruis op, dat hij het achter Jezus droeg.

Wie is Simon van Cyrene?

In de lijdenstijd worden we bepaald bij het lijden van de Heere Jezus Christus, Die op weg is naar Golgotha om zondaars terug te brengen bij God. In Lukas 23 zien we Hem na Zijn veroordeling voor het Sanhedrin, Zijn verhoor door Pilatus, Zijn bespotting door Herodes en Zijn geseling opnieuw bij Pilatus. Hij is gekroond met doornen, geslagen, bespuugd en als Koning bespot. Nu wordt Hij haastig weggeleid naar de executieplaats. Het bloed druipt van Zijn hoofd, Zijn gezicht is misvormd door geweld, en de zware dwarsbalk van het kruis drukt op Zijn bebloede schouders.

Dan lezen we in Lukas 23:26: zij namen een Simon van Cyrene, komende van de akker, en legden hem het kruis op, dat hij het achter Jezus droeg. Deze gebeurtenis sluit aan bij wat de Heere eerder zei: wie achter Mij wil komen, neme zijn kruis op en volge Mij.

Wie is deze man? Hij is een zekere Simon, een onbekende man bij mensen, maar door God gekend. Hij komt uit Cyrene, in Noord-Afrika, ver van Jeruzalem. Waarschijnlijk is hij als pelgrim gekomen om het paasfeest te vieren. Gods voorzienigheid brengt hem op deze plaats, zonder dat hij weet wat er zal gebeuren.

Verder lezen we dat hij van de akker komt en voorbijgaat. Hij is een voorbijganger, niet van plan zich met deze stoet van terdoodveroordeelden in te laten. Hij wil snel voorbijlopen, zich niet mengen in het rumoer. Maar plotseling wordt hij vastgegrepen. Een Romeinse soldaat pakt hem ruw beet. Of hij wil of niet, het kruis wordt op hem gelegd. Mattheüs zegt: zij dwongen hem. Wat een onverwachte wending voor deze reiziger, die slechts toevallig langsloopt.

Zo wordt een onbekende pelgrim ineens betrokken in het lijden van Christus. Achter de ruwe handen van de soldaten staat echter de leiding van God, Die deze man apart zet voor een bijzonder dienstwerk.

Wat betekent dit voor de Heere Jezus?

Waarom wordt het kruis van Jezus op deze man gelegd? Er is geen duidelijke aanwijzing dat Hij lichamelijk bezwijkt. Het is veeleer opnieuw een wrede bespotting. De soldaten zetten hun koningsparodie voort. De Koning der Joden moet immers een onderdaan hebben. Zo maken zij Hem nog bespottelijker.

Tegelijk is dit ook een spottende verwijzing naar Zijn eerdere woorden over het opnemen van het kruis. Nu geven zij Hem een zogenaamd kruisdragende volgeling. Het is een diepe vernedering van de lijdende Zaligmaker.

Hierin schittert echter ook de liefde van Christus. Hij, Die eeuwig in de schoot van de Vader was, ging vrijwillig deze weg van schande. De Vader gaf Zijn geliefde Zoon over om zondaars te bevrijden van schuld en straf. Wat doet dat met ons? Blijft het bij emotie en medelijden, of wordt het verwondering en verootmoediging?

De menigte huilt en beklaagt Hem. Maar Jezus keert Zich tot hen en zegt: Weent niet over Mij, maar weent over uzelf en over uw kinderen. Hij spreekt met gezag, als lijdende en tegelijk overwinnende Koning.

Dat Simon het kruis achter Jezus draagt, betekent voor de Heere Jezus een nieuwe vernedering. Maar Zijn lijden blijft plaatsvervangend en uniek. Hij draagt het kruis dat wij verdiend hadden. Hier past geen oppervlakkig medelijden, maar diepe verwondering, schaamte en vreugde.

Wat betekent dit voor Simon van Cyrene?

Voor Simon is het eerst dwang. Hij wordt gedwongen het kruis te dragen. Maar in dit alles klinkt ook de roep van Christus: neem uw kruis op en volg Mij. Wat hier zichtbaar wordt, sluit aan bij het onderwijs van de Heere.

Voor wie in geloof ziet, is dit kruis allereerst uniek: het is het plaatsvervangende kruis van Christus. Maar daarnaast leert de Heere door deze geschiedenis iets over het volgen van Hem. Na de smalle poort van bekering is er de smalle weg van heiligmaking. Die weg is een weg van kruisdragen.

Dat betekent ten eerste jezelf verloochenen: niet leven voor eigen plezier, maar zeggen: Uw wil geschiede. Het is gericht zijn op God als het hoogste goed.

Ten tweede betekent het openlijk de Naam van Christus belijden. Simon doet dat publiek, midden in de menigte. Zo worden ook Gods kinderen geroepen om overal eerst christen te zijn.

Ten derde betekent het getuigen in woord en daad, niet meelopen met de massa, maar als een apart gezet mens iets verspreiden van de goede reuk van Christus.

Ten vierde betekent het gewillig het kruis dragen dat de Heere oplegt: in lijden, ziekte, tegenspoed en smaad. Het kruis komt uit Gods hand. Het is afgemeten, passend bij ons leven, om ons klein te houden, los te maken van de wereld en te heiligen.

Waarom is het leven van een christen een weg van kruisdragen? Omdat de Heere het oplegt in Zijn wijsheid. Omdat het is omwille van de Naam van Christus. Omdat het ons leert leven met het oog op de komende heerlijkheid. En omdat het anderen raakt en aan het denken zet.

Niemand is zo dicht bij de lijdende Jezus als deze man. Het kruis brengt in Zijn nabijheid. Het verbindt aan Zijn voetstappen en zelfs aan Zijn werk. Al deed Christus het verzoeningswerk alleen, toch mochten de handen van deze man het kruis aanraken.

Zo wordt het kruisdragende leven een gezegend leven: dichtbij Christus, in Zijn spoor, verbonden aan Zijn werk. Daarom klinkt de oproep om verblijd te zijn in de hoop, geduldig in de verdrukking en volhardend in het gebed, uitziend naar Hem Die eenmaal alle lijden zal doen eindigen.