Zondag 47 · 8 november 2026
Preek Heidelbergse Catechismus Zondag 47 (serie 2)
INLEIDING
Wat betekent het om Gods Naam te heiligen? In Zondag 47 (vraag en antwoord 122) leert de Heere ons bidden, niet naar onszelf toe, maar gericht op Hem. Vanuit Exodus 34:5-7, waar Hij Zijn Naam ongevraagd uitroept, klinkt wat het inhoudt: Zijn Naam recht kennen, in een levend geloof en met een lege hand. Die Naam eren in al Zijn werken, die vooral in Christus schitteren. En heel ons leven daarnaar richten, in gedachten, woorden en werken, door de Heilige Geest.
De heiliging van Gods Naam
ZONDAG 47
Vraag 122: Wat is de eerste bede?
Antwoord: 'Uw Naam worde geheiligd'. Dat is: Geef ons eerstelijk, dat wij U recht kennen, en U in al Uw werken, in welke Uw almachtigheid, wijsheid,
goedheid, gerechtigheid, barmhartigheid en waarheid klaarlijk schijnt, heiligen, roemen en prijzen.
Daarna ook dat wij al ons leven, gedachten, woorden en werken, alzo schikken en richten, dat Uw Naam om onzentwil niet gelasterd, maar geëerd en geprezen worde.
VOLLEDIGE TEKST
ds. J. IJsselstein - Zondag 47
THEMA
De heiliging van Gods Naam
AANDACHTSPUNTEN
Geliefde gemeente, het allervolmaaktste gebed begint met de aanspraak: Onze Vader. Om de echte bidder datgene te geven wat hij of zij van zichzelf niet heeft: vertrouwen, verlangen en geloof. En dan volgen als eerste drie beden, die gericht zijn op God: Uw Naam worde geheiligd Uw Koninkrijk kome Uw wil geschiede, gelijk in de hemel, alzo ook op de aarde.
Allemaal gericht op God. Terwijl wij van onszelf zo gericht zijn op onszelf. Maar gelukkig wil de Heere ons leren om zo te bidden: gericht op Hem. Door het vernieuwende werk van de Heilige Geest, waar het in dit deel van de Heidelbergse Catechismus juist ook over gaat.
De eerste bede van het Onze Vader, waar het vanmiddag over gaat, gaat over Gods Naam. Ooit was er iemand, die aan de Heere de vraag stelde: Wat is Uw Naam? Hoe heet U eigenlijk? Het was de vader van de toen nog niet geboren Simson, Manoach. Toen antwoordde de Engel des HEEREN, de Heere Zelf dus, licht verwijtend: Waarom vraagt u naar Mijn Naam? Die is toch wonderlijk. Met andere woorden: Die kun je toch niet begrijpen. Mijn Naam is te groot en te wonderlijk voor je (Richt. 13:18En de Engel des HEEREN zeide tot hem: Waarom vraagt gij dus naar Mijn naam? Die is toch Wonderlijk.).
Maar gelukkig is er ook een ander moment in de Bijbel geweest, waarop niemand iets aan de Heere vroeg. Want de oneindige afstand tussen de hoge, verheven, eeuwige God enerzijds, en ons (nietige, voorbijgaande mensen, die zondaars zijn) anderzijds, maakt dat we niet nieuwsgierig mógen vragen: Wie bent U? Hoe heet U? Of: Wat doet U?
En dus was dat wat de Heere over Zichzelf zei, ook niet het antwoord op de vraag van een mens. Het was Zijn vrije, eenzijdige genade dat Hij zei wat Hij zei. Dat wat ook wij vanmiddag mochten horen uit Zijn eigen mond. Zijn Naam, die Hij ongevraagd tegen Mozes zei in Exodus 34. Waar de Heere Zijn Naam uitriep voor een stil luisterende Mozes. En zo luisteren ook wij vanmiddag stil naar deze woorden uit Exodus 34:5-7. Hoor, Israël. Hoor, gemeente van [plaatsnaam], Mijn Naam. De Naam van de eeuwige God.
Lees maar mee in Exodus 34:5-7: De HEERE nu kwam nederwaarts in een wolk en stelde Zich aldaar bij hem; en Hij riep uit de Naam des HEEREN. Als nu de HEERE voor zijn aangezicht voorbijging, zo riep Hij: HEERE, HEERE, God, barmhartig en genadig, lankmoedig en groot van weldadigheid en waarheid; Die de weldadigheid bewaart aan vele duizenden, Die de ongerechtigheid en overtreding en zonde vergeeft; Die de schuldige geenszins onschuldig houdt, bezoekende de ongerechtigheid der vaderen aan de kinderen en aan de kindskinderen, in het derde en in het vierde lid.
En wat was het antwoord van Mozes? En welk antwoord past ons vanmiddag? Het staat in vers 8: Mozes nu haastte en neigde het hoofd ter aarde en hij boog zich. Laat dat ook zo in ons hart zijn, als we denken aan de Naam van de Heere, aan die Naam, zo heilig, groot en goed. En als wij stil de eerste bede van het Onze Vader bidden: ‘Die Naam, Uw Naam worde geheiligd.’
Gemeente, aan de beurt om te behandelen is Zondag 47 van de Heidelbergse Catechismus, vraag en antwoord 122.
Vraag 122: Welke is de eerste bede? Antwoord: Uw Naam worde geheiligd. Dat is: Geef ons eerstelijk, dat wij U recht kennen, en U in al Uw werken, in welke Uw almachtigheid, wijsheid, goedheid, gerechtigheid, barmhartigheid en waarheid klaarlijk schijnt, heiligen, roemen en prijzen. Daarna ook dat wij al ons leven, gedachten, woorden en werken, alzo schikken en richten, dat Uw Naam om onzentwil niet gelasterd, maar geëerd en geprezen worde.
Het gaat in dit antwoord om drie dingen. Het gaat als eerste om: Zijn Naam kennen. Want, staat er: Geef ons eerstelijk dat wij U recht kennen. Het gaat als tweede om: Zijn Naam eren. Want, staat er: En U in al Uw werken, in welke Uw almachtigheid, wijsheid, goedheid, gerechtigheid, barmhartigheid en waarheid klaarlijk schijnt, heiligen, roemen en prijzen. En het gaat als derde om: Ons leven daarnaar richten. Want, zo lezen we vervolgens: Daarna ook dat wij al ons leven, gedachten, woorden en werken, alzo schikken en richten, dat Uw Naam om onzentwil niet gelasterd, maar geëerd en geprezen worde.
Dat zijn ook drie punten voor de preek, met als thema: De heiliging van Gods Naam
Drie aandachtspunten: 1. Zijn Naam kennen 2. Zijn Naam eren 3. Ons leven daarnaar richten
Je zou er ook drie ontdekkende vragen van kunnen maken: Kennen wij Zijn Naam? Eren wij Zijn Naam? En richten wij ons leven daarnaar in?
Als eerste dus:
Vraag 122 vraagt: Welke is de eerste bede? Het antwoord zegt: Uw Naam worde geheiligd. Dat is: Geef ons als eerste (en dus als allerbelangrijkste), dat wij U recht kennen.
Gemeente, hoe vaak begint ons bidden niet met: ‘Heere, mag ik…? Mag ik alstublieft dit of dat? En dat wil ik ook zo graag, want dat hebben wij ook zo nodig?’ Ja, dat is ónze neiging in ons bidden. Als wij bidden, bidden we vaak naar onszelf toe. Dan bidden we om de dingen die wij graag willen hebben. En al biddend proberen we God te bewegen om iets voor ons te doen. Maar het Onze Vader begint heel anders. Dat begint met een bede gericht op God: Uw Naam worde geheiligd. Dat betekent, zegt de Catechismus, als eerste: Geef ons ‘dat wij U recht kennen’.
In de uitleg van de Catechismus vallen een paar dingen op. a. Als eerste dit. De vraag is niet: Mag ik? Nee, het woordje ik of mij is in het Onze Vader nergens te vinden. Nee, de vraag is: Geef ons, Heere? Met andere woorden: als ik bid, bid ik niet alleen voor mezelf, maar ook voor mijn vrienden en vriendinnen, voor mijn ouders, voor mijn broers en zussen en voor mijn studiegenoten. Dan bid ik ook voor mijn man of vrouw, voor mijn kinderen en kleinkinderen (als ik die heb). En ook voor de gemeente en de kerkenraad. Ja, zelfs voor mijn vijanden. Niet egoïstisch dus, niet gericht op mezelf, maar biddend voor ons.
b. Het tweede dat opvalt in antwoord 122 is dit: Mijn gebed is (als het goed is) ook niet allereerst en allermeest gericht op wat wij willen hebben en krijgen. Maar is gericht op wat we allermeest nodig hebben, namelijk: dat wij God leren kennen.
Dat we God recht leren kennen. Dat woord kennen heeft in de Bijbel verschillende betekenissen. Laat ik proberen die betekenissen wat op een rij te zetten. Dat is belangrijk voor ons, om te weten welke vorm van kennen van God we persoonlijk nodig hebben.
◦ Er is als eerste: verstandelijk kennen. Zoals bij heidenen van wie Paulus zegt in Romeinen 1: dat zij, God kennende, Hem als God niet hebben verheerlijkt of gedankt (Rom. 1:21). Dat soort kennen schiet dus tekort. Dat was voor die heidenen niet genoeg, en dat is voor ons ook niet genoeg. Het is een soort oppervlakkig weten, zonder persoonlijke ontmoeting met Degene Die we moeten kennen. Dat is dus niet het rechte, het echte kennen, wat de Catechismus hier bedoelt.
◦ Er is in de Bijbel, als tweede, soms ook sprake van een soort instemmend kennen. Je hoort dingen, je houdt ze voor waar en beaamt ze plechtig, maar verder komt het niet. Zoals bij mensen van wie Jakobus schrijft: U gelooft, dat er een God is; u doet wel; de duivelen geloven het ook, en sidderen (Jak. 2:19Gij gelooft, dat God een enig God is; gij doet wel; de duivelen geloven het ook, en zij sidderen.).
Zij geloven en weten ook dat God God is, maar verder komt het niet. Dat is voor de duivelen niet genoeg, en het is ook voor ons niet genoeg. Ook dat is dus niet het rechte kennen, wat de Catechismus hier bedoelt.
◦ En dan is er in de Bijbel nog een derde soort kennen, een bevindelijk kennen: een kennen door te ervaren, door te ondervinden, door te proeven. Zoals David zegt in Psalm 34: Smaakt en ziet, dat de HEERE goed is (Ps. 34:9). Dat kennen uit ervaring, door ondervinding, is wezenlijk voor het kennen van Gods Naam, waar het hier in de Catechismus over gaat. Het is kenmerkend voor het rechte, het echte kennen van God.
◦ Maar het Bijbelse kennen heeft een nog diepere notie. Het Hebreeuwse woord voor kennen duidt (in dit verband) op de allerinnigste gemeenschap. Het woord wordt gebruikt in Genesis 4: En Adam kende, hij bekende Eva, zijn huisvrouw; en zij werd zwanger en baarde Kaïn, en zeide: Ik heb een man van de HEERE verkregen (Gen. 4:1). Deze vorm van ‘kennen’ duidt op de allerinnigste omgang en gemeenschap met elkaar. Op een kennen in de verbondsrelatie van een huwelijk, ook van een geestelijk huwelijk. Zoals David zingt in Psalm 25: De verborgenheid des HEEREN (de vertrouwelijke omgang met Hem) is voor degenen die Hem vrezen; en Zijn verbond, om hun dat bekend te maken (Ps. 25:14).
Zulk kennen van God ziet Hem niet als een onbetrokken God op verre afstand. Maar zulk kennen is een kennen in een geloofsrelatie, in een levend geloof in God, dat Hij Zelf in ons hart geplant heeft. Zulk kennen is een kennen van heel dichtbij. Denk maar aan wat Asaf zegt in Psalm 73: Het is mij goed nabij God te zijn. Gekoesterd door Hem, gedragen in Zijn armen. Met zicht op Zijn liefde en ontferming, op de teerheid van Zijn hart. John Owen schrijft daarover: De ziel bezwijkt van liefde, verlangend naar de genieting van Zijn tegenwoordigheid; en Christus komt haar tegemoet met Zijn omhelzingen (einde citaat). Dat is het rechte, het echte kennen van God door het geloof.
En dát geloof (zei ik eerder bij de behandeling van Zondag 7) heeft twee eigenschappen. Het heeft een lege hand. En het bestaat in een persoonlijke, levende band met God. Die tot uitdrukking komt in het innige verzoek: Dat ik U, o Heere, toch kennen mag, en meer mag kennen. Zoals Paulus bidt in Filippenzen 3:10Opdat ik Hem kenne, en de kracht Zijner opstanding, en de gemeenschap Zijns lijdens, Zijn dood gelijkvormig wordende;: Opdat ik Hem kenne. Zulk kennen is de inhoud van het echte geestelijke leven en van het oprechte geloof. Denk maar aan wat de Heere Jezus zegt in Johannes 17: dit is het eeuwige leven, dat zij U kennen, de enige waarachtige God, en Jezus Christus, Die U gezonden hebt (Joh. 17:3).
Terug naar de Catechismus. Uw Naam worde geheiligd, dat wil zeggen: Geef ons eerstelijk dat wij U recht kennen. Dat wil dus zeggen: Geef, Heere, dat we door een levend geloof U kennen en meer en meer mogen leren kennen, uit ondervinding en in diepe geestelijke verbondenheid met U.
Met een lege hand aan onze kant. Verder dan dat komen we – als het goed is – niet. Want dit is niet iets wat we zelf kunnen doen of maken. Hier geldt wat de Heere Jezus tegen Petrus zei in Mattheüs 16: Zalig zijt gij, Simon Bar- Jona; want vlees en bloed heeft u dat niet geopenbaard, maar Mijn Vader, Die in de hemelen is (Matth. 16:17). En dus bidden we: o Heere, geef ons dat. Dat we U recht kennen. Met een lege hand aan onze kant.
En met een levende band van geloof. Want dan en alleen dan wordt Uw Naam verheerlijkt. En leren wij steeds meer zien en kennen van Wie U bent en van hoe U bent. Zodat we U steeds meer (zegt antwoord 122) zullen: heiligen, roemen en prijzen.
Hoe is dat kennen van de Heere in het leven van Gods kinderen? Is dat altijd een stellig en vast weten en kennen? Zijn we hier op aarde wat dat betreft de twijfel te boven? Ligt de vastheid van ons leven in het feit dat wij de Heere kénnen? Is het niet zo, dat zelfs wat dit ‘kennen’ van de Heere betreft, er momenten in het leven van Gods kinderen kunnen zijn, waarop ze daaraan twijfelen? Ondanks(!) het krachtige spreken van de Heere in hun hart in het verleden?
Denk maar eens aan Mozes. Een man van God die genade kende. Midden in de woestijn, terwijl al het volk staat te jammeren om vlees, zegt hij plotseling tegen de Heere: Waarom heb ik geen genade gevonden in Uw ogen (Num. 11:11En Mozes zeide tot de HEERE: Waarom hebt Gij aan Uw knecht kwalijk gedaan, en waarom heb ik geen genade in Uw ogen gevonden, dat Gij den last van dit ganse volk op mij legt?). Is zijn geloof dan verdwenen? En kent hij toch… géén genade? Nee, maar het geloof in het leven van Gods kinderen kan van zichzelf geen ogenblik overeind blijven. En zo kunnen zelfs de grootsten in genade, als Mozes, plotseling overmeesterd worden door ongeloof en twijfel. We hebben van onszelf niets, dan wat de Heere ons van boven gegeven heeft en geeft.
Plotseling wankelt het geloof van Mozes, als hij zegt: waarom heb ik geen genade gevonden in Uw ogen? Het gevoel dat wij de Heere kennen, kan plotseling (zoals bij Mozes) omvergeworpen en stukgeslagen worden. Waarom? Opdat we als straatarme mensen weer en meer tot de Heere zouden vluchten. Biddend: ‘Heere, geef ons dat wij U kennen!’ Hier mogen we niet en nooit bovenuit groeien, boven dit gebed: ‘Heere, geef dat we U mogen kennen.’
Want in dat buigen, in die diepte, gaat de Naam van de Heere en gaan Zijn deugden schitteren: Zijn almacht, wijsheid, goedheid, gerechtigheid, barmhartigheid en waarheid. Die gaan schitteren als wij als straatarme zondaars buigen en blijven buigen. En Zijn Naam vanuit de diepte opheffen: Die Naam, zo heilig, groot en goed.
En wat blijkt (in al dat wankelen en struikelen, en in al die twijfel en geestelijke moedeloosheid) dan de vaste grond te zijn?
Dat… ik de Heere ken? Nee, dat wat de Heere ooit Zelf tegen Mozes zei. En daarmee wil ik nog een andere betekenis aanstippen van het Bijbelse woord kennen. Kennen is in de Bijbel ook Gods eigen verkiezende kennen van mensen. En in dát kennen door onze getrouwe God en Vader, dáárin ligt, kinderen van God, onze zekerheid: niet in ons, maar buiten ons.
Mozes’ vastheid lag niet in wat hij tegen de Heere zei. Niet in: ‘Ik ken U toch, Heere?’ Nee, vroeg of laat gaat dat onderuit en verwordt het (net als bij Mozes) tot: Waarom heb ik geen genade gevonden in Uw ogen? Maar de vastheid ligt bij Mozes en bij al Gods kinderen in dit, wat de Heere tegen hem en tegen al Zijn kinderen zegt, wat staat in Exodus 33: U hebt genade gevonden in Mijn ogen, en Ik ken u bij name (Ex. 33:17). Ja, met een eeuwige liefde heb Ik u liefgehad; daarom heb Ik u getrokken met goedertierenheid (Jer. 31:3De HEERE is mij verschenen van verre tijden! Ja, Ik heb u liefgehad met een eeuwige liefde; daarom heb Ik u getrokken met goedertierenheid.). Zoals Paulus ook schrijft in 1 Korinthe 13: nu ken ik ten dele, maar alsdan (in het toekomende leven) zal ik kennen – en dan komt het – gelijk ook ik gekend ben (1 Kor. 13:12).
En dus is dit de zucht van dit gebed, ‘Heere, laat ons U kennen’, ten diepste ook deze zucht: ‘Heere, laat ons weten, dat U ons kent, dat wij genade in Uw ogen gevonden hebben, en dat U ons liefhebt. Immers dan zouden we (zegt de Catechismus): U recht kennen en U in al Uw werken, in welke Uw almachtigheid, wijsheid, goedheid, gerechtigheid, barmhartigheid en waarheid helder schijnt, heiligen, roemen en prijzen. Dan gaan we zingen, wat we nu ook samen gaan zingen uit Psalm 89:3: De hemel looft, o HEER’, Uw wond'ren dag en nacht; Uw waarheid wordt op aard' de glorie toegebracht, Daar Uw geheiligd volk van Uwe trouw mag zingen; Want wie is U gelijk bij al de hemelingen? En, welke vorsten ooit het aard'rijk moog' bevatten, Wie hunner is, o HEER’, met U gelijk te schatten? - - - - -
Gemeente, het gaat vanmiddag in de preek over de heiliging van Gods Naam. We hebben als eerste gelet op Zijn Naam kennen.
Nu ons tweede aandachtspunt:
Dat is het tweede aspect van deze bede: Uw Naam worde geheiligd. De Catechismus zegt: dat wil zeggen: Geef ons (want ook dat hebben we niet van onszelf), geef ons dat wij U in al Uw werken, in welke Uw almacht, wijsheid, goedheid, gerechtigheid, barmhartigheid en waarheid helder schijnt: heiligen, roemen en prijzen.
Het is een lange zin, die eigenlijk zegt (als je hem omdraait): Uw volmaakte eigenschappen, Uw deugden, schitteren in alles wat U doet. Mag ik daarom in alles wat U doet, Uw heerlijke Naam hoog opheffen, roemen en prijzen? Want als we U door geloof recht leren kennen, dan zullen we in onze persoonlijke relatie met U ook steeds meer van U gaan zien, in alles wat U doet. Met als gevolg dat we ons steeds meer gaan verwonderen. Dat wij steeds dieper gaan buigen en Uw Naam steeds hoger gaan houden. Want dat betekent het woord ‘heiligen’ eigenlijk letterlijk: omhoog houden, hoog optillen, eer toebrengen. Zoals de Catechismus het samenvat met deze drie woorden: heiligen, roemen en prijzen.
Geef, Heere, dat wij Uw Naam mogen roemen in Uw werken waarin Uw almacht schijnt. Gods almacht schijnt in de natuur, in de schepping, in het in stand houden van de mensheid, in de aarde, de zon, de maan en de sterren. Zijn almacht schittert ook, en vooral, in hoe de Heere Zijn volk leidt. Dwars door de onmogelijkheden aan onze kant. Zoals bij het volk Israël, staand voor de Rode Zee. Maar zo schiep de Heere voor Zichzelf een gelegenheid om Zijn Naam hoog op te heffen onder de volken. Zoals Jesaja later zegt in Jesaja 63: Alzo hebt U Uw volk geleid, opdat U U een heerlijke Naam zou maken (Jes. 63:12,14). Ook bij ons!
Geef, Heere, dat wij Uw Naam mogen roemen in Uw werken waarin Uw wijsheid schijnt. Want Uw wijsheid is onbegrensd. Geen ding is voor U te wonderlijk! Zoals de Heere zei tegen Manoach (de vader van Simson): Mijn Naam is toch wonderlijk! Wonderlijk is de Heere vooral ook in de manier waarop Hij ons leven leidt. Niet opdat we Hem zouden begrijpen, maar opdat we Hem zouden aanbidden. Maar schittert de wijsheid van God vooral niet in het grote werk van de zaligheid? En is dat niet een reden in het bijzonder, kinderen van God, om te bidden: Heere, geef ons dat wij U in de werken van Uw ongeëvenaarde wijsheid zullen roemen en prijzen?
En geef, Heere, dat wij Uw Naam ook mogen roemen in Uw werken waarin Uw goedheid, gerechtigheid, barmhartigheid en waarheid schijnen. Want Uw goedheid, Heere, is hemelhoog (Ps. 36:6O HEERE! Uw goedertierenheid is tot in de hemelen; Uw waarheid tot de bovenste wolken toe.). En Uw gerechtigheid schittert in het bijzonder in Uw lieve Zoon, Die Uw recht en gerechtigheid op het hoogst verheerlijkt heeft. Toen Hij de zonden van Zijn volk droeg op het vloekhout van het kruis. En Uw barmhartigheid, waarmee U innerlijk met ons bewogen bent, schittert in onze ogen! Want U, HEERE, HEERE, bent God, barmhartig en genadig; lankmoedig en groot van weldadigheid en waarheid. En Uw waarheid, schittert die niet vooral in Uw Christus? Die is immers de Weg, de Waarheid en het Leven (Joh. 14:6Jezus zeide tot hem: Ik ben de Weg, en de Waarheid, en het Leven. Niemand komt tot den Vader, dan door Mij.)?
En schitteren, geliefde gemeente, al deze volmaaktheden en deugden van God, niet vooral in de Heere Jezus Christus?
Wij hebben Gods deugden zo veel en zo vaak geminacht. In het bijzonder toen we met God braken in het paradijs. Maar ook daarna, ook nu, zijn we nog zo gericht op onszelf en zo weinig op Hem. Maar Hij, Christus, had altijd de eer van Zijn Vader voor ogen. Hij beleed Zelf in Johannes 17: Ik heb U verheerlijkt op de aarde; Ik heb voleindigd het werk dat U Mij gegeven hebt om te doen (Joh. 17:4). In Christus hebben al die volmaaktheden en deugden van God elkaar ontmoet. Zingt de dichter van Psalm 85 dat niet? Genade is van waarheid blij ontmoet, de vrede met een kus van het recht gegroet?
En dus voelen we, als het goed is (als we dit lezen, als we het tot ons door laten dringen wie wij zijn en Wie Christus is), dat we Hem, Christus, zo nodig hebben. Om dit oprecht te bidden, gericht op God en op Zijn eer en heerlijkheid. En om dit echt te doen: God in al Zijn werken, in welke Zijn almacht, wijsheid, goedheid, gerechtigheid, barmhartigheid en waarheid helder schijnen: heiligen, roemen en prijzen.
En vandaar, gemeente, dit gebed en deze verzuchting: Heere, Uw Naam worde geheiligd. Ook in ons leven. Want zo zijn we van onszelf niet. Hier hebben we U voor nodig, iedere dag. Om zelf dieper dan ooit voor U te gaan buigen. En om Uw Naam meer dan ooit hoog op te heffen. Om zo te leven tot Uw eer.
Doen we dat? Tekent dit ons leven? Is het niet zo (dat vraag ik u, die de Heere liefhebt en dient), dat we ook wat dit betreft maar een klein beginsel hebben om zo te leven? Hoewel we dagelijks wel een ernstig voornemen en een diep verlangen hebben om zo te leven? (HC 44, 114) Hier past ons toch geen trots? Als het gaat om ons kennen van de Heere? Als het gaat om ons loven en prijzen van God en het hoog opheffen van Zijn Naam?
Doen we dat? Tekent dit ons leven? Ook als we het moeilijk hebben? Ook als we verdriet en tegenspoed hebben? Zeggen we dan met Job: De HEERE heeft gegeven en de HEERE heeft genomen; de Naam des HEEREN zij geloofd (Job 1:21En hij zeide: Naakt ben ik uit mijner moeders buik gekomen, en naakt zal ik daarhenen wederkeren. De HEERE heeft gegeven, en de HEERE heeft genomen; de Naam des HEEREN zij geloofd!)? Ondanks alles wat ik verloren heb, zij de Naam van de HEERE hoog geprezen? Zeggen we dan ook met de profeet Habakuk: Doch ik zal in de HEERE van vreugde opspringen; ik zal mij verheugen in den God mijns heils (Hab. 3:18Zo zal ik nochtans in den HEERE van vreugde opspringen, ik zal mij verheugen in den God mijns heils.)?
Zit het niet in ons bloed, zit het niet in ons hart, om dan anders te reageren? Zijn daarvan in de Bijbel geen voorbeelden te over? God verschijnt in oorlogstijd aan Gideon en zegt: De HEERE is met u, gij strijdbare held! Zijn antwoord? Geloofd zij Uw heilige Naam? Nee, hij antwoordt: Och, mijn heer, zo de HEERE met ons is, waarom is ons dan dit alles wedervaren (Richt. 6:13Maar Gideon zeide tot Hem: Och, mijn Heer! zo de HEERE met ons is, waarom is ons dan dit alles wedervaren? en waar zijn al Zijn wonderen, die onze vaders ons verteld hebben, zeggende: Heeft ons de HEERE niet uit Egypte opgevoerd? Doch nu heeft ons de HEERE verlaten, en heeft ons in der Midianieten hand gegeven.)?
Jona, hij zit eindelijk in Nineve. De Heere zegt: Jona, is uw toorn billijk ontstoken? Zijn antwoord? Heere, ik loof ondanks alles Uw grote Naam? Laat die geheiligd worden? Nee, hij zegt: Billijk is mijn toorn ontstoken, ten dode toe (Jona 4:4En de HEERE zeide: Is uw toorn billijk ontstoken?,9).
Wat laat ons dat helder zien, kinderen van God, dat de Heere ons altijd weer te hulp moet komen, om onze opstandige knieën te buigen. En ons te leren bidden: Niet ons, o Heere, maar U! Uw Naam worde geheiligd. Laat me in alle dingen toch vertrouwen op Uw almacht, wijsheid, goedheid, gerechtigheid, barmhartigheid en waarheid. Dan zal ik toch weer (zoals Psalm 30 zingt) met hart en mond, o HEER, Uw Naam verhogen en Uw eer. Dewijl U mij Uw bijstand bood, mij optrok uit de diepste nood. Dan zullen we toch weer Uw Naam met dankerkentenis verheffen, U onze geloften brengen (Psalm 116:10Ik heb geloofd, daarom sprak ik; ik ben zeer bedrukt geweest.).
Tot slot nog kort ons laatste aandachtspunt:
Want zo zegt antwoord 122: Daarna ook dat wij al ons leven, gedachten, woorden en werken, alzo schikken en richten, dat Uw Naam om onzentwil niet gelasterd, maar geëerd en geprezen worde. Dus als wij bidden: Uw Naam worde geheiligd, dan bidden we ook: o Heere, geef ons, dat smeken wij U…
a. Dat we heel ons leven schikken (inrichten) en richten op (dat is het doel!) de eer van Uw Naam. Ons leven wat zichtbaar is, maar ook ons leven wat onzichtbaar en verborgen is. Ons leven op school, thuis, op vakantie en op ons werk. Dat de Heere ziet en kent. Want Psalm 139 zegt: U weet mijn zitten en mijn opstaan (Ps. 139:2).
b. Wij bidden U, als tweede ook, dat wij al onze gedachten richten tot de eer van Uw Naam. Die wereld van gedachten, die overal naartoe kunnen zwerven. Die dingen denken, waarvan je hoopt dat anderen die nooit zullen weten. Maar (zegt Psalm 139): U verstaat van verre mijn gedachten (Ps. 139:2).
c. Wij bidden U, als derde ook, dat wij ook al onze woorden en werken richten tot de eer van Uw Naam. Al de dingen die ik zeg en doe, die U kent en weet. Immers Psalm 139 zegt: Want er is nog geen woord op mijn tong, of zie, HEERE, U weet het al (Ps. 139:4). En, zegt de Heere in Openbaring 2: Ik weet uw werken (Openb. 2:2,19). Laat, Heere, dus alles van ons leven gericht zijn op de eer van Uw Naam. Zodat die Naam niet gelasterd, maar groot gemaakt zal worden.
Is dat, gemeente, echt ons verlangen en gebed? Wat de dichter zingt in Psalm 115:1: Niet ons, o HEERE, niet ons, Uw Naam alleen, zij, om Uw trouw en goedertierenheên, Al eer en roem gegeven? Wat daarvoor nodig is? Het werk van God de Heilige Geest. Het werk van de Geest der genade en der gebeden. Die Christus verheerlijkt in het leven van Gods kinderen.
Die de Heere Zijn kinderen beloofd heeft, toen Hij sprak: En Ik zal Mijn Geest geven in het binnenste van u, en Ik zal maken dat gij in Mijn inzettingen zult wandelen, en Mijn rechten bewaren en doen (Ezech. 36:27En Ik zal Mijn Geest geven in het binnenste van u; en Ik zal maken, dat gij in Mijn inzettingen zult wandelen, en Mijn rechten zult bewaren en doen.). En die Geest (zegt Paulus) komt onze zwakheden mede te hulp; want wij weten niet wat wij bidden zullen gelijk het behoort, maar de Geest Zelf bidt voor ons met onuitspreke- lijke zuchtingen (Rom. 8:26En desgelijks komt ook de Geest onze zwakheden mede te hulp; want wij weten niet, wat wij bidden zullen, gelijk het behoort, maar de Geest Zelf bidt voor ons met onuitsprekelijke zuchtingen.). De Heilige Geest, Die ons leert roepen: Abba, Vader, help ons (Rom. 8:15). Help ons in ons bidden. Leer ons bidden. Breek in ons toch de gerichtheid op onszelf. En richt ons gebed en verlangen toch op de eer van Uw Naam.
Wie we nodig hebben? De Heilige Geest, Die, kinderen van God, in ons woont. En Die onze onvolmaakte gebeden als reukwerk draagt voor het aangezicht van onze Vader. Die ze om het bloed van Christus verhoort, als we bidden naar Zijn wil. En dit is de wil van God, dat Hij verheerlijkt zal worden. En dus zal Hij ons verhoren, als wij in stilte of samen bidden: o Heere, Uw Naam worde geheiligd. In ons kennen van U, en in het heiligen, roemen en prijzen van Uw Naam. Van die Naam, zo heilig, groot en goed.
Amen.
Slotzang Gebed des Heeren: 1,2,10:
O allerhoogste Majesteit, Die in het rijk der heerlijkheid De heem'len hebt tot Uwen troon, Wij roepen U, in Uwen Zoon, Die voor ons heeft genoeg gedaan, Als onzen Vader need'rig aan.
Geheiligd word' Uw naam; ai, geef, Dat elk, waar hij op aarde leev', Dien Vadernaam erkennen moog', Uw deugden roeme hemelhoog; Dat elk, als kind, aan U gelijk', En in zijn doen Uw beelt'nis blijk'.
Ja, Amen, trouwe Vader, ja; Wij maken staat op Uw genâ. Ons hart, o God, die alles ziet, Veroordeelt ons in 't naad'ren niet; Het zegt, daar G' op ons bidden let, Gelovig Amen op 't gebed.
Andere preken over Zondag